تفاوت های دورس سه نخ خار خورده و سه نخ خار نخورده در چیست؟

پارچه دورس سه نخ (خار خورده و خار نخورده)

مقدمه

پارچه دورس سه نخ یکی از پرکاربردترین انواع پارچه‌های گردبافت (تریکو) در صنعت پوشاک ایران است. این پارچه به دلیل ضخامت مناسب، گرمای بالا و دوام خوب، برای تولید انواع دورس یقه گرد ، هودی ، مانتو و پوشاک پاییزه و زمستانه کاربرد گسترده‌ای دارد.

یکی از رایج‌ترین سوالات در هنگام خرید این پارچه، تفاوت بین نوع "خار خورده" و "خار نخورده"  است. در این مقاله به صورت دقیق و بر اساس اصطلاحات رایج در بازار نساجی ایران، به بررسی این دو نوع می‌پردازیم.

دورس سه نخ چیست؟

پارچه دورس از دسته پارچه‌های تریکو دورو (دو رو) است که از بافت چند لایه نخ تشکیل می‌شود. در مدل سه نخ، معمولاً سه سری نخ در فرآیند بافت شرکت دارند که باعث می‌شود پارچه ضخامت و وزن بیشتری نسبت به انواع پارچه ها داشته باشد.

ویژگی‌های کلی دورس سه نخ:

• ضخامت و گرمای مناسب برای فصول سرد
• استحکام و فرم پذیری خوب
• تنفس پذیری نسبتاً مطلوب
• قابلیت کشسانی (بسته به ترکیب نخ‌ها)

تعریف دقیق "خار خورده" و "خار نخورده"

برخلاف تصور رایج، اصطلاح «خار» در این پارچه هیچ ارتباطی با خطوط یا شیارهای سطح پارچه ندارد، بلکه به فرآیند پرداخت سطح پارچه اشاره دارد.

1. دورس سه نخ خار خورده (پشت پنبه‌ای / پرزدار)

در پارچه خار خورده، پس از اتمام عملیات بافت، سطح داخلی یا رویی پارچه تحت یک فرآیند مکانیکی به نام (خارزنی) یا (ساب زنی) قرار می‌گیرد. در این فرآیند، غلتک‌های ساینده (مجهز به تیغه‌های ریز یا غلتک‌های مخصوص) الیاف سطح پارچه را بلند کرده و یک لایه پرز نرم و مخملی ایجاد می‌کنند.

ویژگی‌های پارچه خار خورده:

• ظاهر: سطح آن مات، کرکی و مخملی است
• حس لامسه: بسیار نرم و گرم (مانند لمس پوست هلو)
• نام دیگر در بازار:  دورس پشت پنبه ، دورس توکرکی
• کاربرد: هودی، سویشرت، لباس مجلسی زنانه، پوشاک کودک، شلوار جاگر
• مزایا: گرمای بالا، لطافت عالی، ظاهر شیک
• معایب: احتمال پرزدهی در شستشوهای اول، قیمت بالاتر (به دلیل عملیات اضافی)

2. دورس سه نخ خار نخورده (صاف / بدون پرز)

در این نوع پارچه، عملیات خارزنی انجام نمی‌شود و سطح پارچه به همان صورت پس از بافت باقی می‌ماند. بافت اصلی و تار و پود پارچه به طور کامل قابل مشاهده است.

ویژگی‌های پارچه خار نخورده:

• ظاهر: سطح آن صاف، یکدست و دارای طرح بافت مشخص است
• حس لامسه: خنک، صاف و لغزنده (فاقد پرز)
• نام دیگر در بازار: «دورس سه نخ ساده»، «دورس صاف»
• کاربرد: مانتوهای فصل‌های خنک، کاپشن، یونیفرم، لباس کار
• مزایا: مقاومت سایشی بالاتر، ثبات ابعادی بهتر، قیمت اقتصادی‌تر
• معایب: گرمای کمتر نسبت به نوع خارخورده، ظاهر ساده‌تر

جدول مقایسه جامع

اشتباهات رایج در بازار

در بازار نساجی ایران، متأسفانه دو اشتباه رایج در مورد نامگذاری این پارچه وجود دارد:

1. اشتباه اول: برخی افراد (خار خورده) را به معنای "خط‌دار و شیاردار" می‌دانند. این تصور غلط است. خطوط مورب روی سطح پارچه مربوط به نوع و تراکم بافت است و ربطی به خار خوردن یا نخوردن ندارد.
2. اشتباه دوم: گاهی نوع صاف را ( ارگانز ) می‌نامند. این نیز نامگذاری نادرستی است. « ارگانز » نوعی پارچه تور یا حریر است که با دورس کاملاً متفاوت می‌باشد.

راهنمای انتخاب: کدام را بخریم؟

نتیجه‌گیری

پارچه دورس سه نخ خار خورده همان نوع پرزدار و پشت پنبه‌ای ( توکرکی ) است که پس از بافت، سطح آن با دستگاه‌های مخصوص ساب زده می‌شود تا نرم و گرم گردد. نوع خار نخورده نیز بدون این عملیات، صاف و ساده باقی می‌ماند.

برای خرید، حتماً پارچه را با دست لمس کنید: اگر سطح آن کرکی و پرزدار بود و حس گرما و نرمی داشت، بدانید که خارخورده است. اگر صاف و لیز بود، خار نخورده محسوب می‌شود.